Sensoren effectief in aanpak hittestress
Voorkom gezondheidsproblemen en economische schade
Voorkom gezondheidsproblemen en economische schade
Dat hittestress bij melkvee direct negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid en het welzijn van de koe is algemeen bekend. Er zijn echter ook langetermijngevolgen die minder in het oog springen, maar die wel degelijk leiden tot gezondheidsproblemen en economische schade. Reden te meer om hittestressverschijnselen snel te herkennen en direct te handelen. Sensoren spelen daar vandaag de dag een cruciale rol in.
Een veelgebruikte maatstaf ter indicatie van hittestress bij koeien is de temperatuur- vochtigheidsindex (THI). De THI is gebaseerd op een combinatie van de luchttemperatuur met de relatieve luchtvochtigheid. Bij koeien treedt een al een lichte vorm van hittestress op boven een THI-waarde van 68, zie figuur 1. In de praktijk kan hittestress in Nederland al optreden vanaf 20°C. Bij toenemende hittestress vertonen de dieren op korte termijn signalen zoals een verhoogde ademhalingsfrequentie, verminderde eetlust, een lagere activiteit en een lagere melkproductie.
Figuur 1: De temperatuur-vochtigheidsindex (THI) is gebaseerd op de luchttemperatuur en de relatieve luchtvochtigheid. Bron: Gezondheidsdienst voor Dieren.
Een verminderde eetlust met kans op pensverzuring[1] en daling van melkproductie is vaak direct zichtbaar. Minder bekend zijn de gevolgen van hittestress op de langere termijn. Een periode van hittestress bij een drachtige koe heeft namelijk ook effect op het ongeboren kalf. Kalveren van droge koeien die zijn blootgesteld aan hittestress hebben een 0,5 tot 5,7 kg lager geboortegewicht[2], zie figuur 2. Ook vreten en drinken deze kalveren minder, waardoor de dieren na de geboorte minder goed groeien en ontwikkelen.
Figuur 2: Onderzoek van Laporte et al toont aan dat kalveren van koeien die hittestress hebben ervaren bij geboorte lichter zijn, dan kalveren van koeien zonder hittestress.
Niet alleen het geboortegewicht van deze kalveren ligt lager. In hun productieve leven ligt ook de melkproductie in de eerste, tweede en derde lactatie op een lager niveau dan dochters van koeien die tijdens de dracht geen hittestress hebben gehad, zie figuur 3.
Figuur 3: De melkproductie van dochters van koeien met hittestress (rode lijn) ligt in de 1e, 2e en 3e lactatie (respectievelijk grafiek a, b en c) lager, dan van dochters van koeien zonder hittestress (blauwe lijn). Onderzoek van Laporta et al Late-gestation heat stress impairs daughter and granddaughter lifetime performance.
Het voorkomen of verminderen van hittestress loont dus op zowel de korte als lange termijn. Tijdige detectie en direct maatregelen nemen is dan cruciaal. Sensoren spelen daarin een onmisbare rol. Zo detecteert het koemonitoringssysteem van Nedap op groepsniveau vier niveaus van hittestress: geen hittestress, milde hittestress, ernstige hittestress en zeer ernstige hittestress. De hittestressberekening wordt elke 15 minuten in real time geüpdatet. In het kudde-overzicht is zowel het hittestressniveau als de duur van de hittestress op groepsniveau te zien, zie figuur 4. De melkveehouder kan dan direct preventieve stalmaatregelen nemen zoals het aanzetten van ventilatoren of een sprinklerinstallatie om de omgeving te koelen. Of aanpassingen doorvoeren in bijvoorbeeld rantsoen, melk- en weidetijden. Nog voordat de koeien een reactie tonen. Een validatiestudie op testbedrijven heeft aangetoond dat dergelijke maatregelen direct leiden tot het verlagen van het hittestress-level met ten minste één niveau. Vroege detectie heeft dus als voordeel om snel te kunnen handelen.
Figuur 4. Nedap CowControl, het koemonitoringssysteem van Nedap, toont een overzicht van hittestressniveaus en -duur per diergroep.
Wil je meer info over hittestressdetectie met Nedap CowControl, het koemonitoringssysteem van Nedap? Of wil je op de hoogte blijven van de nieuwste technologische ontwikkelingen in de melkveehouderij? Meld je aan voor de nieuwsbrief.
Bekijk het overzicht van distributiepartners van Nedap zoals uw melkmachinefabrikant of fokkerijorganisatie.
[1] Koeien vreten met warm weer minder ruwvoer. Als ze daarnaast vaker blijven staan om te koelen en minder herkauwen, omdat ze sneller ademen door de hitte, kan pensverzuring optreden. Bron: Gezondheidsdienst voor Dieren.
[2] Onderzoek van Laporte et al toont aan dat kalveren van koeien die hittestress hebben ervaren bij geboorte lichter zijn, dan kalveren van koeien zonder hittestress
[3] Bron: Laporta et al Late-gestation heat stress impairs daughter and granddaughter lifetime performance
